Conjoint collaborateur in je micro-entreprise: wat verandert er in 2027?

Heb je een micro-entreprise in Frankrijk, en staat je partner geregistreerd als conjoint collaborateur? Dan wordt 2027 een belangrijk jaar. Mogelijk ook een duur jaar. Het statuut is voortaan beperkt tot maximaal 5 jaar, en wie te laat reageert, wordt automatisch werkgever van zijn of haar partner.

In dit artikel zet ik op een rij wat er verandert, voor wie, welke keuzes je hebt, en waar het bij de administratie in de praktijk misloopt. Liever kijken? De volledige uitleg staat in de video hierboven.

Gaat dit over jou?

Dit artikel gaat specifiek over de micro-entrepreneur (vroeger auto-entrepreneur) van wie de echtgenoot, echtgenote of pacs-partner regelmatig meewerkt in de activiteit en geregistreerd staat als conjoint collaborateur. Heb je een SAS, SARL, EURL of een andere vennootschap, dan gelden andere regels.

Misschien doet je partner de administratie, beantwoordt die mails en telefoons, plant afspraken in of helpt met de klanten. En misschien is dat al jaren netjes geregeld. Dan is er één vraag die alles bepaalt: sinds wanneer staat je partner geregistreerd?

Wat verandert er?

• Het statuut conjoint collaborateur is beperkt tot maximaal 5 jaar.
• Stond je partner al vóór 1 januari 2022 geregistreerd, dan kan die het statuut volgens Urssaf uiterlijk behouden tot 31 december 2026.
• Blijft je partner daarna regelmatig meewerken, dan is er een ander statuut nodig. Urssaf noemt twee mogelijkheden: conjoint salarié of conjoint associé, voor zover de rechtsvorm van de onderneming dat toelaat.
• Maak je geen keuze en blijft je partner regelmatig meewerken, dan wordt het statuut conjoint salarié automatisch toegepast.

Je drie keuzes als micro-entrepreneur

Binnen een micro-entreprise is conjoint associé niet mogelijk: een micro-entreprise is geen vennootschap, er zijn geen aandelen of parts sociales om te verdelen. Dan blijven er drie richtingen over.

1. Je partner stopt echt met meewerken

Voor sommige kleine activiteiten kan dat perfect. Maar het moet ook in de praktijk kloppen: je kunt niet op papier zeggen dat je partner stopt en daarna gewoon verder doen zoals vroeger. Urssaf maakt een duidelijk onderscheid tussen iemand die regelmatig meewerkt en iemand die daarmee stopt.

Het einde van het statuut gebeurt ook niet vanzelf. Je moet het aangeven via het guichet unique des formalités des entreprises, met een formalité de modification.

2. Je partner wordt conjoint salarié

Dan heb je een echte werknemer, met alles wat daarbij hoort:

• een déclaration préalable à l'embauche (aangifte van indienstneming);
• een arbeidsovereenkomst;
• een loon;
• elke maand een loonaangifte (de DSN) en de bijbehorende sociale bijdragen.

Een exact bedrag kan ik er niet op plakken: dat hangt af van de concrete tewerkstelling. Maar reken het vooraf uit: kan je omzet die kost dragen? Urssaf verwijst voor een eerste aanwerving naar de dienst Première embauche en naar TESE (Titre emploi service entreprise), dat de formaliteiten rond een werknemer een stuk eenvoudiger maakt.

3. Een andere ondernemingsvorm

Runnen jullie de zaak eigenlijk met z'n tweeën, dan kun je je afvragen of de micro-entreprise nog wel past. In een vennootschap kan je partner wél conjoint associé worden. Dat is een grotere beslissing dan alleen het statuut van je partner, en welke vorm het best past, hangt echt af van jullie situatie. Bespreek dat met een expert-comptable.

Het echte praktische probleem: INPI en de digitale handtekening

Weet je welke richting je uit wilt, dan moet je het nog administratief geregeld krijgen. Uit eigen ervaring: de wijziging zelf in het online systeem van INPI valt goed mee. Je vult de gegevens in, en op het einde maakt het systeem een synthese van je formaliteit, als pdf.

Die synthese moet je digitaal ondertekenen. En precies daar loop je als buitenlander vast: zonder Frans paspoort of Franse identiteitskaart is aan die digitale handtekening raken vaak het lastigste deel van de hele procedure. Hoe ik dat oploste, lees je in Digitale handtekening in Frankrijk zonder Franse ID.

Bij mijn eigen wijziging kwam er ook nog een kost van ongeveer € 45 bij.

Wat moet je nú doen?

1. Controleer of je partner officieel geregistreerd staat als conjoint collaborateur.
2. Controleer sinds wanneer. Was dat vóór 1 januari 2022, dan is 31 december 2026 de datum om in het oog te houden.
3. Beslis eerlijk of je partner daarna regelmatig blijft meewerken. Nee? Geef dan het einde van het statuut officieel aan. Ja? Kies dan welk statuut.
4. Reken het financieel door. Blijft je partner meewerken en houd je de micro-entreprise, dan kom je bij conjoint salarié uit.
5. Wacht niet tot eind december. Check vooraf of je de digitale handtekening geregeld krijgt.

Ken je iemand met een micro-entreprise van wie de partner meewerkt? Stuur dit artikel of de video door. Misschien weet die persoon nog niet wat er in 2027 verandert.

Officiële bronnen

• Urssaf – Réforme du statut de conjoint collaborateur
• Urssaf – Travailler avec votre conjoint
• Service-Public Entreprendre – Statuten van de partner van de ondernemer
• Service-Public Entreprendre – Conjoint collaborateur beperkt tot 5 jaar

Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch, fiscaal of sociaal advies. France Midi is geen fiscalist of boekhouder. Regels en bedragen kunnen wijzigen: controleer je eigen situatie altijd bij Urssaf of een expert-comptable. De kost van ongeveer € 45 en de procedure bij INPI zijn mijn persoonlijke ervaring.